Lviv bron van de Internationale Genocide en Misdaden tegen de menselijkheid wetten

Geplaatst op za 28 mei 2022 in Blog • bijgewerkt op zo 12 juni 2022 • 10 min leestijd    

Inleiding

In dit artikel enige aanvullingen op het boek De Oost-Weststraat geschreven Philippe Sands. De aanvullingen zijn met name in en rond de west Oekraiense stad Lviv en het iets noordelijker gelegen Zjovkva en zijn voor het merendeel verwijzingen naar locaties op het internet.

Oost-Weststraat

De Oost-Weststraat is een boek geschreven door Internationaal Strafrecht advocaat Philippe Sands. Het boek behandelt de oorsprong van genocide en misdaden tegen de menselijkheid. Een korte beschrijving van het boek:

Als mensenrechtenadvocaat Philippe Sands wordt uitgenodigd om een college te geven in de West-Oekraïense stad Lviv, ontdekt hij een reeks buitengewone historische toevalligheden. Dit is het begin van een speurtocht die hem de halve wereld over zal voeren op zoek naar de oorsprong van het internationaal recht en zijn eigen geheime familiegeschiedenis, beginnend en eindigend met de laatste dag van de Neurenbergprocessen.

Drie mannen vormden de leidraad voor Sands' zoektocht: mensenrechtenadvocaten Raphael Lemkin en Hersch Lauterpacht, de grondleggers van de begrippen genocide en misdaden tegen de menselijkheid, en Hans Frank, Hitlers advocaat en leider van de nazibezetting in Polen. Het resultaat is een indrukwekkend boek over de Galicische wetten kaart van Galicië, dat laat zien hoe de wereld na de Tweede Wereldoorlog op juridisch gebied worstelde met iets overweldigends als massamoord.

De Oost-Weststraat
De Oost-Weststraat, door Philippe Sands

Genocide

Aangenomen wordt dat de term genocide een samentrekking is van gnos (oud-Grieks gnos = ras, stam of volk) cide (Latijns voor doden). Het woord is voor het eerst gebruikt eind jaren dertig in de vorige eeuw / rond de twee wereldoorlog. In het Nederlands is genocide ook bekend als volkerenmoord.

Het fundamentele verschil

In de epiloog in de onderste helft van bladzijde 446, beschrijft Philippe Sands het fundamentele verschil tussen 'Misdrijven tegen de Menselijkheid' en Genocide: "Beide mannen hadden het optimistische geloof in de krachtige werking van de wet - waarmee men goed kon doen en de mensen kon beschermen - en vonden het ook nodig de wet te veranderen om dat doel te realiseren. Beiden waren het eens over de waarde van elk mensleven en over het belang tot een gemeenschap te behoren. Ze waren het echter fundamenteel oneens over de vraag wat de meest effectieve manier was om die waarden te waarborgen: moest je je daarmee richten op het individu of de groep? Lauterpacht had de notie 'genocide' nooit omarmd. Tot aan het einde van zijn leven had hij weinig waarderende woorden over voor het onderwerp en al evenmin, al formuleerde hij dat misschien wel beleefder, voor de man die het bedacht had, al had hij wel oog voor het streven dat erachter zat. Lemkin vreesde dat de verschillende doelstellingen - aan de ene kant het beschermen van de individuele mensenrechten en aan de andere kant het voorkomen van genocide - met elkaar in tegenspraak waren. Men zou kunnen zeggen dat beide mannen elkaar 'geneutraliseerd' hebben."

Herinnerings-plaquetten

In het epiloog bovenaan bladzijde 447 van het boek, schrijft Philip Sands dat hij de burgemeester van de stad Lviv wil overtuigen, om in de stad iets aan te brengen ter nagedachtenis aan de grondleggers van de 'misdaden tegen de menselijkheid' en genocide concepten, respectievelijk Hersch Lauterpacht en Raphael Lemkin en de bijdrage van de stad Lviv aan internationaal recht en internationale rechtspraak. Dit heeft geresulteerd in herinnerings-plaquetten bij de woningen van beide mannen, die in november 2017 zijn onthuld. De plaatsen waar deze plaquetten zijn aangebracht zijn lastig te achterhalen, en worden daarom hier vermeld.

Sir Hersch Lauterpacht

Het uitgangspunt van Hersch Lauterpacht, opgesteld in 1943 is: De individuele mens [...] is de basiseenheid van alle recht.

De herdenkingsplaquette voor sir Hersch Lauterpacht is aangebracht bij zijn woning in de Teatralna St, 6.

herdenkingsplaquette voor Hersch Lauterpacht
Herdenkingsplaquette voor sir Hersch Lauterpacht

Opmerking 12 juni 2022: deze plaquette schijnt niet meer buiten aan de muur te hangen, maar binnen in een cafe in de buurt. Ga naar Amsterdam in Lviv voor meer informatie hierover.

Raphael Lemkin

Het uitgangspunt van Raphael Lemkin is een coherente groep mensen.

De herdenkingsplaquette voor Raphael Lemkin is aangebracht bij zijn eerste woning een kamer in een huurwoning in (toen) het armste deel van de stad: Zamarstynivska St, 21.

close-up herdenkingsplaquette voor Raphael Lemkin
Close-up herdenkingsplaquette voor Raphael Lemkin

Zolkiew/Zjovkva

De grootvader van Philippe Sands is afkomstig/geboren in Zolkiew dat tegenwoordig Zjovkva heet, 28km ten noorden van Lviv.

Twee kilometer ten oosten van het centrum, bevonden zich twee zandafschravingen. Het zand van deze afgravingen werd gebruikt voor het onderhoud van de weg tussen Zjovkva en Lviv. Op deze plaats zijn op 25 Maart 1943 door de Nazi's 3500 Joden vermoord. Waaronder de familie van Philippe Sands. De plek waar dit heeft plaatsgevonden wordt in het boek wel beschreven maar is moeilijk te localizeren. Mijn inziens is Vulytsya Zaporizʹka, Zjovkva de locatie waar het massagraf zich bevindt.

Op deze plek is door een particulier een gedenksteen geplaatst, verder is de plek onaangeroerd het niet te zien wat voor een groot misdrijf hier ooit heeft plaatsgevonden.

Locatie massagraf Zjovkva
Locatie massagraf Zjovkva
Massagraf Zjovkva
Massagraf Zjovkva
gedenksteen bij massagraf Zjovkva
Gedenksteen bij massagraf Zjovkva

Genocide door Rusland in Oekraïne

Terwijl ik aan dit blog werk is het onderwerp genocide weer heel erg actual (eind mei 2022). Juist nu wordt aangekondigd, dat Rusland genocide pleegt in Oekraïne:

Genocide door Rusland in Oekraïne
Genocide door Rusland in Oekraïne

Interessant om te lezen, dat er voor genocide is gekozen (volkerenmoord) en niet voor 'misdaden tegen de menselijkheid' (het beschermen van de individu/mens).

Documentaire: What Our Fathers Did: A Nazi Legacy

In de epiloog verwijst de schrijver naar een documentaire What Our Fathers Did: A Nazi Legacy die hij in 2015 heeft gemaakt. Het is erg interessant om deze documentaire te bekijken. Dit kan, mijn inziens, ook voor of tijdens het lezen van het boek. In deze documentaire bezoeken de schrijver en twee nazaten van zeer hoge nazi leiders, de verwoeste synagoge in Zjovkva, een nabijgelegen massagraf en het auditorium van de universiteit Ivano Franko van Lviv.

Oostenrijks parlement
Auditorium in het voormalig Galiciës, Oostenrijks parlement en tegenwoordig de Ivano Franko universiteit van Lviv

Informatie over de synagoge

Gekopieerd van commentaren in Google maps: Eén van de grootste synagogen van Europa. Tijdens de Duitse bezetting in juni 1941 werd de synagoge opgeblazen, waarbij het plafond en het interieur werden vernield. In 1955-1956 werd het gedeeltelijk gerestaureerd. Tot begin jaren negentig was het pand in gebruik als magazijn. De synagoge staat op de New Yorkse Werelderfgoedlijst van "100 wereldmonumenten in bedreigende staat", wat resulteerde in restauratie in 2000, hoewel het gebouw nog steeds in slechte staat verkeert. Sinds 2013 is het gebouw in verval. Restauratiewerkzaamheden worden niet uitgevoerd.

Zie ook

Lviv Getto informatie tijdens de WWII

Lviv getto plattegrond
Lviv getto plattegrond

The lawyers of Lviv

Ik heb de tekst van de verwijzing The lawyers of Lviv, hier integraal opgenomen daar de oorspronkelijke pagina onprettig navigeert en leest.


Misschien moet dit in een apart artikel worden geplaatst?

By: Bhavya Dore

In a remarkable coincidence, a small city in Ukraine gave birth to not one but two giants of the international legal system

On Zamarstynivska Street in Lviv, Ukraine, there is a shiny new plaque outside house number 21. The plaque features a black and white image of a man gazing straight into the camera, his tie askew, a sheaf of papers in front of him. This man is Raphael Lemkin who lived in this building in 1923 and who, the plaque reminds us, was the “inventor of the term ‘genocide’ in international law."

About two-and-a-half kilometres from Lemkin’s former home, there is a similar new plaque outside 6 Teatralna Street. The photo on this one features a bespectacled man in lawyer's robes, looking into the distance. This second man is Hersch Lauterpacht, another former Lviv resident. He, the plaque notes, had “the idea… to put the concept of ‘crimes against humanity’ into international law."

Lemkin and Lauterpacht both received their law degrees from the same university—what is now the University of Lviv, studied under the same professor of criminal law, and walked the same streets within just years of each other in the early 20th century. A remarkable coincidence.

The plaques went up last November as a tribute to these two prominent lawyers, to honour their lives, their legacies, and their connection with Lviv.

Among those at the plaque ceremony was the legal scholar and author Philippe Sands. In 2010 Sands was preparing to give a lecture in Lviv when he stumbled upon an unlikely coincidence. The city where he was to speak about the international legal system had in fact produced two men who had developed fundamental concepts for that very system.

“They came from the same city, and I thought, that’s really weird, what was going on there?" said Sands. “So it made me interested in the city and made me want to know more about the place and my own connection with the place." Lviv also happened to be the city that Sands’ own Jewish grandparents had left during the Second World War.

Last year Sands, a UK-based lawyer, published East West Street, a memoir and legal history that documents both his family story, and how these two lawyers each coined a phrase that has inhered. The book brought the story to new audiences and uncovered a forgotten vein of Lviv’s history.

“After the book, their stories became more well-known, as did their connection to the city," says Sofia Dyak, director of the Centre for Urban History of East Central Europe, over email. “And we hope installing the plaques will trigger new ways of looking at the city’s past."

Five years ago, Sands and the Centre began discussing ways to honor Lemkin and Lauterpacht’s legacies. Later they secured the assistance of the city government to create plaques in honour of the lawyers’ accomplishments.

Lviv is Ukraine’s seventh largest city, lying about 70 kilometres from the Polish border. It changed hands at least eight times between 1914 and 1945 and has been variously known as Lvov, Lwów, and Lemberg, depending on who controlled it.

The years when Lemkin and Lauterpacht lived there were unusually turbulent, covering the period of the First World War and its aftermath. Conflicts between ethnic groups and discrimination against minorities were rising, while questions of national identity and a nascent Zionist movement were also front and centre.

Lauterpacht studied at the university’s law faculty from 1915 until 1919. In 1923, he got married and moved to the U.K., first teaching at the London School of Economics and then Cambridge University. He eventually became part of the British prosecution team in the post-war Nuremberg Trials, set up to bring the Nazis to justice. For Lauterpacht, the mass brutality of the German state against its people amounted to “a crime against humanity," and he believed there needed to be something that protected individual rights, especially against the aggression of the state.

In 1921, Lemkin arrived at the same academic department where Lauterpacht had studied. He earned a criminal law degree there in 1926. In 1941, he moved to the U.S. after being offered refuge by Duke University. In Axis Rule, a book he published in 1944, he came up with the word “genocide," combining the Greek word “genos" and the Latin word for killing “cide." When he later joined in the American prosecution’s efforts at Nuremberg, he successfully pushed for the use of his new term to describe the systematic, large-scale targeting of Jewish people mainly, but also other groups.

Though the two men never worked together, the concepts they coined were born in the same terrible aftermath of the Holocaust and the war. They both wanted the perpetrators brought to justice, only in different ways.

On 9 December 1948, the UN General Assembly adopted the Convention of the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide, deriving from Lemkin’s work. A day later, they also adopted the Universal Declaration of Human Rights, developed in part from Lauterpacht’s ideas.

“The debate between the focus on the individual and the group never was decided, so both were embraced," said Sands, during a public lecture in Mumbai last year. “The legacies of Lauterpacht and Lemkin have been far-reaching. 'crimes against humanity' and 'genocide' live side by side."

In addition to these two men, Lviv also installed a plaque in honour of a third legal giant from the city: Louis B. Sohn, who went on to teach at Harvard and help draft the UN Charter and the UN Convention on the Law of the Sea.

City officials weren’t involved from the outset in the memorializing project, but their participation helped add heft to the efforts. “This kind of official support is meaningful and crucial," said Dyak. “… to recognise and legitimise [these men] and their importance. But to also send a message that the city has not only recognised famous people but made an effort to confront its past, part of which has been very dark."